TUÂN THỦ DINH DƯỠNG VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở NGƯỜI BỆNH SUY THẬN MẠN TẠI BỆNH VIỆN C ĐÀ NẴNG
Từ khóa:
tuân thủ dinh dưỡng, suy thận mạn, kiến thức về bệnhTóm tắt
Mục tiêu: Mô tả thực trạng tuân thủ dinh dưỡng ở người bệnh suy thận mạn đang điều trị tại Bệnh viện C Đà Nẵng và một số yếu tố liên quan. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được tiến hành từ tháng 10/2024 đến tháng 04/2025. Công cụ khảo sát là bộ công cụ tự điền. Việc tuân thủ dinh dưỡng được đánh giá bằng Bảng câu hỏi về Hành vi Tuân thủ điều trị thận (The Renal Adherence Behavior Questionnaire) của tác giả Helena Rushe and Hannah M. McGee. Kiến thức của người bệnh sử dụng bộ công cụ Đánh giá Kiến thức về bệnh suy thận mạn (Assessment of Knowledge about Chronic Kidney Disease) được phát triển bởi tác giả Mansour A. Mah và cộng sự. Thống kê mô tả, phép kiểm Mann-Whitney, Kruskal-Wallis test và tương quan Spearman được sử dụng để phân tích số liệu với mức ý nghĩa p<0,05. Kết quả: Điểm trung bình của sự tuân thủ dinh dưỡng của người bệnh suy thận mạn là 3,30±0,35 (1 - 5) và đạt mức độ vừa phải. Có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa sự tuân thủ dinh dưỡng với giới tính, trình độ học vấn, giai đoạn bệnh và được nhân viên y tế tư vấn về chế độ dinh dưỡng (p<0,05). Có mối tương quan thuận giữa sự tuân thủ dinh dưỡng với kiến thức về bệnh suy thận mạn (r=0,644, p<0,05). Kết luận: Thực trạng tuân thủ dinh dưỡng ở người bệnh suy thận mạn đạt mức độ vừa phải. Có mối tương quan giữa kiến thức về bệnh với sự tuân thủ dinh dưỡng. Kết quả trên nhấn mạnh vai trò then chốt của điều dưỡng trong công tác giáo dục sức khỏe và tư vấn dinh dưỡng.
Tài liệu tham khảo
1. Al-Salmi N, Cook P, D'Souza MS. Diet adherence among adults with type 2 diabetes mellitus: a concept analysis. Oman Med J. 2022;37(2):e361. doi:10.5001/omj.2021.69.
2. Soltani S, Arablou T, Jayedi A, Salehi-Abargouei A. Adherence to the dietary approaches to stop hypertension (DASH) diet in relation to all-cause and cause-specific mortality: a systematic review and dose-response meta-analysis of prospective cohort studies. Nutr J. 2020;19(1):37. doi:10.1186/12937-020-00554-8.
3. Neuhouser ML. The importance of healthy dietary patterns in chronic disease prevention. Nutr Res. 2019;70:3-6. doi:10.1016/j.nutres.2018.06.002.
4. Sangthawan P, Geater SL, Klyprayong P, Tanvejsilp P, Anutrakulchai S, Gojaseni P, et al. Quality of life in patients with CKD with catastrophic health care expenditures: a national study from Thailand. Kidney Med. 2025;7(5):100987. doi:10.1016/j.xkme.2025.100987.
5. Cục Quản lí Khám chữa bệnh. Góc nhìn đa chiều trong quản lý bệnh thận mạn. Ngày xuất bản: 23/09/2023. Truy cập ngày: 07/09/2024. https://kcb.vn/tin-tuc/goc-nhin-da-chieu-trong-chan-doan-va-dieu-tri-benh-than-man.html
6. Hu EA, Coresh J, Anderson CAM, Appel LJ, Grams ME, Crews DC, et al. Adherence to healthy dietary patterns and risk of CKD progression and all-cause mortality: findings from the CRIC (Chronic Renal Insufficiency Cohort) study. Am J Kidney Dis. 2021;77(2):235-244. doi:10.1053/j.ajkd.2020.04.019.
7. Đinh TTH, Nguyễn HD, Phạm TTH, Nguyễn TL. Thực trạng tuân thủ chế độ dinh dưỡng của người bệnh suy thận lọc máu chu kỳ tại Bệnh viện Đa khoa Công an tỉnh Nam Định. Tạp chí Khoa học Điều dưỡng. 2019;2(1):35-40. Truy cập ngày: 14/09/2024. https://jns.vn/index.php/journal/article/view/153
8. Võ TKC, Hà TNX, Trần VĐ. Hành vi tuân thủ chế độ dinh dưỡng của người bệnh lọc máu chu kỳ tại Bệnh viện Nguyễn Đình Chiểu Bến Tre. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023;531(1). doi:10.51298/vmj.v531i1.6980.
9. Trần TT, Bùi MA, Nông TTH, Nguyễn TĐ. Thực trạng và yếu tố liên quan đến tuân thủ chế độ dinh dưỡng của người bệnh thận nhân tạo. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024;543:e145-152. Truy cập ngày: 18/12/2024. https://www.researchgate.net/publication/385880031
10. Mahmoud MA, Ibrahim A, Fadil HA, Alalawi AM, Alnezary FS, Alahmadi Y, et al. Assessment of public knowledge about chronic kidney disease and factors influencing knowledge levels: a cross-sectional study. Medicina (Kaunas). 2023;59(12):2072. doi:10.3390/medicina59122072.
11. Rushe H, McGee HM. Assessing adherence to dietary recommendations for hemodialysis patients: the Renal Adherence Attitudes Questionnaire (RAAQ) and the Renal Adherence Behaviour Questionnaire (RABQ). J Psychosom Res. 1998;45(2):149-157. doi:10.1016/S0022-3999(97)00228-6.
12. Kaesler N, Baid-Agrawal S, Grams S, Nadal J, Schmid M, Schneider MP, et al. Low adherence to CKD-specific dietary recommendations associates with impaired kidney function, dyslipidemia, and inflammation. Eur J Clin Nutr. 2021;75(9):1389-1397. doi:10.1038/s41430-020-00849-3.
13. Oquendo LG, Asencio JMM, de Las Nieves CB. Contributing factors for therapeutic diet adherence in patients receiving haemodialysis treatment: an integrative review. J Clin Nurs. 2017;26(23-24):3893-3905. doi:10.1111/jocn.13804.
14. Ikizler TA, Franch AH, Zadeh KK, Wee PM, Wanner C. Time to revisit thr role of renal dietitian in the dialysis unit. J Ren Nutr. 2014;24(1):58-60. doi:10.1053/j.jrn.2013.10.006.
15. Opiyo RO, Nyasulu PS, Olenja J, Zunza M, Nguyen KA, Bukania Z, et al. Factors associated with adherence to dietary prescription among adult patients with chronic kidney disease on hemodialysis in national referral hospitals in Kenya: a mixed-methods survey. Ren Replace Ther. 2019;5(1):s41100-019-0237-4. doi:10.1186/s41100-019-0237-4.
16. Kalantar-Zadeh K, Tortorici AR, Chen JL, Kamgar M, Lau WL, Moradi H, et al. Dietary restrictions in dialysis patients: is there anything left to eat? Semin Dial. 2015;28(2):159-168. doi:10.1111/sdi.12348.
Lượt tải xuống
Đã Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Bản quyền (c) 2025 The authors
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công 4.0 Quốc tế.
