TỶ LỆ VÀ NGUYÊN NHÂN TỪ CHỐI MẪU MÁU XÉT NGHIỆM NỘI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN PHÚC HƯNG
Từ khóa:
Từ chối mẫu, Lỗi tiền phân tích, Tan máu, Kiểm soát chất lượngTóm tắt
Đặt vấn đề: Chất lượng và sai sót mẫu xét nghiệm có tác động lớn đến quá trình chẩn đoán và điều trị. Việc phân tích tỷ lệ và nguyên nhân từ chối mẫu, đặc biệt ở bệnh nhân nội trú, là cơ sở quan trọng để cải thiện chất lượng chăm sóc người bệnh. Mục tiêu: Xác định tỷ lệ, nguyên nhân từ chối mẫu máu nội trú và phân tích các yếu tố liên quan. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang thực hiện trên 30.406 mẫu máu tại các khoa nội trú Bệnh viện Phúc Hưng từ tháng 01 đến tháng 06 năm 2025. Các nguyên nhân từ chối được phân loại theo tiêu chuẩn CLSI GP33A (tan máu, đông máu, sai thể tích, sai thông tin...). Kết quả: 104/30.406 mẫu bị từ chối (tỷ lệ 0,34%). Trong đó, khoa Cấp cứu-Hồi sức tích cực-Chống độc chiếm tỷ trọng cao nhất trong các mẫu bị hủy (43,18%). Nguyên nhân phổ biến nhất là mẫu tan máu (25,0%) và sai thông tin người bệnh (18,27%). Khoa Nhi có nguy cơ bị từ chối mẫu cao gấp 6 lần so với khoa Nội tổng hợp. Kết luận: Tỷ lệ từ chối mẫu tập trung cao ở khoa Cấp cứu-Hồi sức tích cực-Chống độc với nguyên nhân chủ yếu là tan máu và sai thông tin hành chính. Nguy cơ từ chối cao nhất ở khoa Nhi. Cần đẩy mạnh đào tạo kỹ năng lấy và xử lý mẫu cho điều dưỡng để giảm thiểu sai sót và nâng cao chất lượng xét nghiệm.
Tài liệu tham khảo
1. Giuseppe Lippi, Becan-McBride K, Behúlová D, et al. Preanalytical quality improvement: in quality we trust. Clin Chem Lab Med. 2013;51(1):229-241. DOI:10.1515/cclm-2012-0597.
2. Getawa S, Aynalem M, Melku M, Adane T. Blood specimen rejection rate in clinical laboratory: a systematic review and meta-analysis. Pract Lab Med. 2023;33:e00303. DOI:10.1016/j.plabm.2023.e00303.
3. Phelan MP, Reineks EZ, Schold JD, Hustey FM, Chamberlin J, Procop GW. Preanalytic factors associated with hemolysis in emergency department blood samples. Arch Pathol Lab Med. 2018;142(2):229-235. DOI:10.5858/arpa.2016-0609-OA.
4. Lippi G, Betsou F, Cadamuro J, et al. Preanalytical challenges – time for solutions. Clin Chem Lab Med. 2019;57(7):974-981. doi:10.1515/cclm-2018-1334.
5. Calleja R, Mielke N, Lee R, Johnson S, Bahl A. Hemolyzed laboratory specimens in the emergency department: an underappreciated, but frequent problem. J Emerg Nurs. 2023;49(5):744-754.
6. Iqbal MS, Tabassum A, Arbaeen AF, Qasem AH, Elshemi AG, Almasmoum H. Preanalytical errors in a hematology laboratory: an experience from a tertiary care center. Diagnostics (Basel). 2023;13(4):591. DOI:10.3390/diagnostics13040591
7. Kani V, Kannan K, Arumugam S, Sonti S. Preanalytical errors in hematology: insights from a tertiary care hospital. Cureus. 2024;16(9):e69641. DOI:10.7759/cureus.69641
8. Clinical and Laboratory Standards Institute (CLSI). Procedures for the Collection of Diagnostic Blood Specimens by Venipuncture. 7th ed. CLSI guideline GP41. Wayne (PA): CLSI; 2020.
9. Şenol Ş. Preanalytical errors in pediatric blood sampling: a systematic review of common challenges and risks. Turk J Biochem. 2024;49(1):55-62. DOI:10.1515/tjb-2024-0196
10. Trần Thanh Lâm, Bùi Văn Thắng, Dương Thị Hiền và cộng sự. Thực trạng từ chối mẫu bệnh phẩm xét nghiệm tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City năm 2024. Tạp chí Y học Cộng đồng. 2025;66 (Số đặc biệt):257-262. DOI:10.52163/yhc.v66icd23.3945
11. Aquino JB, Damian KB. Pre-analytical factors influencing blood sample rejection rate in the hematology laboratory of the Philippine General Hospital from 2018 to 2022: a cross-sectional study. Acta Med Philipp. 2025;59(11):30-36. DOI:10.47895/amp.vi0.9961
12. Clinical and Laboratory Standards Institute (CLSI). Accuracy in patient and sample identification; approved guideline. CLSI document GP33-A. Wayne (PA): CLSI; 2019.
13. International Organization for Standardization (ISO). ISO 15189:2022 Medical laboratories – Requirements for quality and competence. Geneva: ISO; 2022.
Lượt tải xuống
Đã Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Bản quyền (c) 2026 Đình Vũ Phạm (Tác giả)

Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công 4.0 Quốc tế.