Tạp chí Khoa học Y Dược Đà Nẵng là nơi công bố các công trình nghiên cứu khoa học mới nhất trong lĩnh vực y sinh, lâm sàng và sức khỏe cộng đồng của cán bộ, giảng viên
Trường Đại học Kỹ thuật Y – Dược Đà Nẵng
KHẢO SÁT CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN TÌNH TRẠNG TỔN THƯƠNG CỔ RĂNG KHÔNG DO SÂU TẠI BỆNH VIỆN C ĐÀ NẴNG
Mục tiêu: Nghiên cứu nhằm xác định các yếu tố liên quan đến tổn thương cổ răng không do sâu theo phân loại Sawai ở người bệnh đến khám và điều trị tại Khoa Răng Hàm Mặt, Bệnh viện C Đà Nẵng. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 44 người bệnh có tổn thương cổ răng không do sâu chưa được điều trị phục hồi. Các yếu tố được khảo sát gồm: giới tính, phương pháp chải răng, loại bàn chải, thói quen ăn uống chua, uống nước ngọt có gas, uống rượu (>250 ml/tuần), thói quen nghiến răng và tình trạng mất răng. Phân tích mối liên quan được thực hiện với ngưỡng ý nghĩa thống kê p<0,05. Kết quả: Không ghi nhận mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa giới tính, loại bàn chải, thói quen ăn uống chua, uống nước ngọt có gas, uống rượu và tình trạng mất răng với tổn thương cổ răng không do sâu theo phân loại Sawai (p>0,05). Phương pháp chải răng ngang có liên quan có ý nghĩa thống kê với tổn thương cổ răng không do sâu loại A (p<0,001). Đặc biệt, thói quen nghiến răng cho thấy mối liên quan rõ rệt với tổn thương cổ răng không do sâu ở cả ba loại A, B và C (p<0,05). Kết luận: Có mối liên quan giữa phương pháp chải răng ngang và tổn thương cổ răng không do sâu loại A theo phân loại Sawai. Đồng thời, thói quen nghiến răng là yếu tố nguy cơ quan trọng, liên quan đến tổn thương cổ răng không do sâu ở cả ba loại.
Bản quyền (c) 2026 Thị Vũ Minh Nguyễn, Văn Hà Lê (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
LIỆU PHÁP PRP VÀ TẾ BÀO GỐC TRONG THOÁI HÓA KHỚP GỐI: BẰNG CHỨNG LÂM SÀNG VÀ HƯỚNG ỨNG DỤNG
Mục tiêu: Bài báo được thực hiện theo hình thức tổng quan mô tả có phân tích, nhằm mục tiêu hệ thống hóa các bằng chứng khoa học và xác định phạm vi tổng quan về liệu pháp kết hợp PRP và MSCs trong điều trị thoái hóa khớp gối. Cụ thể, bài báo tổng hợp và phân tích cơ sở sinh học cùng các bằng chứng lâm sàng gần đây về liệu pháp kết hợp PRP và MSCs trong điều trị thoái hóa khớp gối. Bên cạnh đó, bài báo hướng tới xác định các hạn chế hiện tại và đề xuất định hướng tối ưu hóa liệu pháp cho ứng dụng lâm sàng. Đánh giá phương pháp và tài liệu: Nghiên cứu được thiết kế như một nghiên cứu đánh giá tổng quan. Chúng tôi đã thực hiện tìm kiếm tài liệu bằng cách sử dụng cơ sở dữ liệu bao gồm tạp chí từ PubMed và Google Scholar trong 5 năm gần đây. Trong nghiên cứu này, chúng tôi tập trung vào đánh giá cơ sở sinh học và hiệu quả lâm sàng của liệu pháp kết hợp PRP và tế bào gốc trung mô trong điều trị thoái hóa khớp gối. Triển vọng nghiên cứu: Kết quả cho thấy liệu pháp kết hợp PRP và tế bào gốc trung mô mang lại tiềm năng cộng hưởng sinh học, góp phần cải thiện tái tạo mô và giảm triệu chứng hiệu quả hơn so với từng liệu pháp đơn lẻ trong các nghiên cứu gần đây. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện tại vẫn còn chưa đồng nhất, cho thấy cần thêm các thử nghiệm được chuẩn hóa để khẳng định lợi ích vượt trội của phương pháp này.
Bản quyền (c) 2026 Thị Hiền Lê, Lê Minh Tú Phan (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
NGHIÊN CỨU BƯỚC ĐẦU HIỆU QUẢ PHẪU THUẬT CẮT AMIDAN BẰNG DAO PLASMA TẠI BỆNH VIỆN NHI TỈNH GIA LAI
Mục tiêu nghiên cứu: là mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của nhóm đối tượng được phẫu thuật và đánh giá bước đầu hiệu quả, độ an toàn của phương pháp phẫu thuật cắt amidan bằng dao plasma tại địa phương. Phương pháp nghiên cứu: Mô tả cắt ngang có phân tích trên 131 bệnh nhi (3 đến dưới 16 tuổi) được chỉ định phẫu thuật cắt amidan bằng dao plasma. Các chỉ số về thời gian mổ, lượng máu mất, mức độ đau (thang điểm VAS), biến chứng và thời gian nằm viện được thu thập và phân tích. Kết quả: Nghiên cứu ghi nhận thời gian mổ trung bình là 18,4 ± 5,0 phút; lượng máu mất thấp (4,7 ± 1,8 mL). Mức độ đau sau mổ giảm dần rõ rệt từ ngày thứ 1 (6,6 điểm) đến ngày thứ 7 (0,95 điểm). Tỷ lệ biến chứng thấp (1,5%), không ghi nhận biến chứng muộn. Thời gian nằm viện trung bình ngắn (2,8 ngày). Kết luận: Qua nghiên cứu bước đầu, phẫu thuật cắt amidan bằng dao plasma cho thấy thời gian can thiệp ngắn, lượng máu mất ít và mức độ đau sau mổ giảm nhanh. Kết quả ghi nhận tỷ lệ biến chứng thấp, bước đầu cho thấy tính khả thi và an toàn khi triển khai kỹ thuật này tại cơ sở y tế địa phương.
Bản quyền (c) 2026 Văn Châu Nguyễn, Thị Mỹ Nhung Phan, Anh Tuấn Hồ, Thị Huệ Đoàn, Thị Sim Nguyễn, Thị Thu Hà Đỗ, Thị Tú Uyên Vương (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
KHẢO SÁT TỶ LỆ NHIỄM TỤ CẦU VÀNG TRÊN BÀN TAY SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT Y - DƯỢC ĐÀ NẴNG
Mục tiêu: Xác định tỷ lệ nhiễm tụ cầu vàng trên bàn tay sinh viên Trường Đại học Kỹ thuật Y-Dược Đà Nẵng và một số yếu tố liên quan đến việc nhiễm tụ cầu vàng. Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 120 mẫu nghiệm lấy từ bàn tay của sinh viên theo phương pháp Glove juice và đối chứng với 120 mẫu nghiệm tương ứng ở sinh viên được rửa tay trước khi lấy mẫu nghiệm. Kết quả: Tỷ lệ nhiễm tụ cầu vàng trên bàn tay sinh viên là 32,5%, trong số đó có 12,5% là tụ cầu vàng kháng Methicillin – phân lập được ở những sinh viên có đi thực tập bệnh viện. Kết quả cho thấy không có sự khác biệt về tỷ lệ nhiễm S.aureus với giới tính và thực tập bệnh viện. Tuy nhiên, có sự khác biệt về tỷ lệ nhiễm S.aureus giữa nhóm sinh viên có rửa tay với nhóm sinh viên không rửa tay trước khi lấy mẫu với p<0,05. Kết luận: Tỷ lệ nhiễm S.aureus trên bàn tay sinh viên là 32,5% và có mối liên quan giữa việc nhiễm S.aureus với việc rửa tay trước khi lấy mẫu.
Bản quyền (c) 2026 Ngọc Trân Châu Nguyễn, Thị Trâm Uyên Nguyễn, Ngọc Ngân Châu Nguyễn, Lê Hạnh Nhi Hồ, Ngọc Thanh Nhi Huỳnh, Thị Đoan Trinh Nguyễn (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
TỶ LỆ VÀ NGUYÊN NHÂN TỪ CHỐI MẪU MÁU XÉT NGHIỆM NỘI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN PHÚC HƯNG
Đặt vấn đề: Chất lượng và sai sót mẫu xét nghiệm có tác động lớn đến quá trình chẩn đoán và điều trị. Việc phân tích tỷ lệ và nguyên nhân từ chối mẫu, đặc biệt ở bệnh nhân nội trú, là cơ sở quan trọng để cải thiện chất lượng chăm sóc người bệnh. Mục tiêu: Xác định tỷ lệ, nguyên nhân từ chối mẫu máu nội trú và phân tích các yếu tố liên quan. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang thực hiện trên 30.406 mẫu máu tại các khoa nội trú Bệnh viện Phúc Hưng từ tháng 01 đến tháng 06 năm 2025. Các nguyên nhân từ chối được phân loại theo tiêu chuẩn CLSI GP33A (tan máu, đông máu, sai thể tích, sai thông tin...). Kết quả: 104/30.406 mẫu bị từ chối (tỷ lệ 0,34%). Trong đó, khoa Cấp cứu-Hồi sức tích cực-Chống độc chiếm tỷ trọng cao nhất trong các mẫu bị hủy (43,18%). Nguyên nhân phổ biến nhất là mẫu tan máu (25,0%) và sai thông tin người bệnh (18,27%). Khoa Nhi có nguy cơ bị từ chối mẫu cao gấp 6 lần so với khoa Nội tổng hợp. Kết luận: Tỷ lệ từ chối mẫu tập trung cao ở khoa Cấp cứu-Hồi sức tích cực-Chống độc với nguyên nhân chủ yếu là tan máu và sai thông tin hành chính. Nguy cơ từ chối cao nhất ở khoa Nhi. Cần đẩy mạnh đào tạo kỹ năng lấy và xử lý mẫu cho điều dưỡng để giảm thiểu sai sót và nâng cao chất lượng xét nghiệm.
Bản quyền (c) 2026 Đình Vũ Phạm (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
TÌM HIỂU NGUYÊN NHÂN SAI SÓT SỬ DỤNG THUỐC VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA TỪ QUAN ĐIỂM CỦA ĐIỀU DƯỠNG TẠI BỆNH VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y - DƯỢC HUẾ
Đặt vấn đề: Nghiên cứu này nhằm mục tiêu tìm hiểu nguyên nhân gây ra sai sót trong sử dụng thuốc và các biện pháp phòng ngừa chúng từ quan điểm của điều dưỡng tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, với sự tham gia của 185 điều dưỡng, hộ sinh của các khoa lâm sàng trong Bệnh viện bằng phiếu phát vấn. Kết quả: 53,5% điều dưỡng cho rằng khối lượng công việc nhiều, 52,4% điều dưỡng cho rằng tỷ lệ người bệnh/điều dưỡng cao, phải chăm sóc nhiều người bệnh nặng, 47% hệ thống điện tử dễ mắc lỗi và đơn thuốc của bác sĩ khó đọc ảnh hưởng cao nhất sai sót trong sử dụng thuốc của điều dưỡng. 94,1% điều dưỡng cho rằng cần nâng cao kiến ​​thức của điều dưỡng về thuốc và thông báo, giáo dục về các loại thuốc mới, 93,5% điều dưỡng cho rằng cần có sẵn thông tin cần thiết về thuốc, tác dụng phụ và tương tác ở các khoa Lâm sàng và 92,4% cho rằng cần tích cự báo cáo sự cố y khoa để học hỏi ngăn ngừa sự cố lặp lại để phòng ngừa sai sót trong sử dụng thuốc. Kết luận: Cần có kế hoạch về nhân sự phù hợp và chương trình đào tạo định kỳ về thuốc đặc biệt là những loại thuốc mới, cần có sẵn thông tin cần thiết về thuốc, tác dụng phụ và tương tác ở các khoa lâm sàng và cần tăng cường báo cáo những sai sót trong sử dụng thuốc cũng là cơ hội để ngăn ngừa sự cố lặp lại.
Bản quyền (c) 2026 Thị Hân Trương, Thị Hồng Liên Dương, Viết Tứ Nguyễn, Thị Phương Thảo Nguyễn, Thị Như Trang Trương (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
KHẢO SÁT NỒNG ĐỘ KHÁNG THỂ KHÁNG THYROGLOBULIN Ở NGƯỜI BỆNH UNG THƯ TUYẾN GIÁP DẠNG NHÚ SAU PHẪU THUẬT CẮT TUYẾN GIÁP TOÀN PHẦN
Mục tiêu: Nghiên cứu này nhằm đánh giá giá trị của kháng thể kháng Thyroglobulin (TgAb) sau phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp và xem xét mối liên quan giữa nồng độ TgAb với các giai đoạn bệnh ở người bệnh (NB) ung thư tuyến giáp thể nhú (Papillary thyroid carcinoma – PTC). Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu trên 160 NB mắc PTC đã được phẫu thuật cắt tuyến giáp toàn phần từ tháng 01/2023 đến tháng 7/2024 tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Kết quả: Trung vị TgAb giảm có ý nghĩa thống kê (p<0,05), từ 3,26 IU/mL trước điều trị phóng xạ xuống 1,5 IU/mL sau điều trị. Ở nhóm chỉ mắc PTC, nồng độ TgAb thấp hơn rõ rệt (2,19 IU/mL) so với nhóm mắc PTC kèm viêm giáp Hashimoto (42 IU/mL) với p<0,05. Trước điều trị phóng xạ, 141 NB (88,13%) có TgAb trong giới hạn bình thường và nồng độ TgAb trở về mức bình thường tăng lên 144 trường hợp (90%) sau điều trị với p>0,05. Kết luận: Trong số NB chỉ mắc PTC có nồng độ TgAb cao, tỷ lệ NB mắc PTC kèm viêm giáp có nồng độ TgAb thấp lại chiếm phần lớn.
Bản quyền (c) 2026 Phan Uyển Nhi Nguyễn, Nguyên Trung Võ, Xuân Cảnh Nguyễn (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
KHẢO SÁT KINH NGHIỆM NHÓM ĐA NGÀNH VỀ VAI TRÒ VẬT LÝ TRỊ LIỆU TRONG CAN THIỆP TRẺ TỰ KỶ
Mục tiêu: Tìm hiểu về trải nghiệm làm việc của các thành viên trong nhóm đa ngành với chuyên viên Vật lý trị liệu (VLTL) trong can thiệp trẻ rối loạn phổ tự kỷ (RLPTK). Phương pháp nghiên cứu: Mô tả định tính. Kết quả: Chúng tôi ghi nhận được những người tham gia nghiên cứu bao gồm bác sĩ, chuyên viên tâm lý, VLTL, ngôn ngữ trị liệu, hoạt động trị liệu và giáo viên giáo dục đặc biệt có chia sẻ hiểu biết về vai trò của nhà VLTL nhưng 100% không có kinh nghiệm thực tế trong việc kết hợp nhà VLTL trong nhóm đa ngành can thiệp cho trẻ RLPTK. Kết luận: Sự hạn chế trong nhận thức và kinh nghiệm hợp tác thực tế của các thành viên nhóm đa ngành đối với nhà VLTL trong can thiệp trẻ RLPTK.
Bản quyền (c) 2026 Thị Minh Nguyệt Trần, Thị Cẩm Vân Lương (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
ĐẶC ĐIỂM GÂY BỆNH VÀ TÍNH KHÁNG KHÁNG SINH CỦA VI KHUẨN ACINETOBACTER BAUMANNII TẠI BỆNH VIỆN C ĐÀ NẴNG
Mục tiêu: Khảo sát đặc điểm gây bệnh và tính kháng kháng sinh của các chủng A.baumannii tại Bệnh viện C Đà Nẵng. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 100 chủng A.baumannii phân lập tại Bệnh viện C Đà Nẵng từ 10/2024- 03/2025. Xác định mức độ đề kháng kháng sinh của vi khuẩn bằng phương pháp Kirby-Bauer. Phân loại mức độ đa kháng kháng sinh của vi khuẩn theo Magiorakos và cs. Kết quả: A.baumannii gây nhiễm trùng ở nam (60%) cao hơn nữ. Nhiễm khuẩn A.baumannii chủ yếu ở bệnh nhân từ 60 tuổi trở lên chiếm 96%. Các chủng A.baumannii phân lập được cao nhất tại khoa Hồi sức tích cực chống độc (73%), tiếp đến là khoa Nội (17%), khoa Đột quỵ (5%), khoa Ngoại (3%) và khoa Tai Mũi Họng (2%). các bệnh phẩm lâm sàng phân lập được vi khuẩn chiếm tỷ lệ cao nhất là mẫu đàm (84%), tiếp theo là mẫu mủ (8%), nước tiểu (5%), dịch tai giữa (2%) và máu (1%). Vi khuẩn đề kháng cao từ 90,0- 95,8% với kháng sinh cefepime, ceftazidime, ciprofloxacin, imipenem, meropenem, piperacillin/tazobactam, ticarcillin/clavulanic acid; đề kháng từ 76,3- 87,9% với kháng sinh amikacin, trimethoprim/sulfamethoxazole, gentamycin, tobramycin, đề kháng thấp nhất với doxycycline với 53,5%. Có 89 % chủng A.baumannii đa kháng. Kết luận: A.baumannii gây nhiễm trùng chủ yếu ở người lớn tuổi và chủ yếu tại khoa Hồi sức tích cực chống độc. Bệnh phẩm phân lập nhiều nhất ở đường hô hấp với mẫu đàm chiếm 84%. Vi khuẩn đề kháng cao với các loại kháng sinh khảo sát. Có 89 % chủng A.baumannii đa kháng.
Bản quyền (c) 2026 Thị Thanh Tâm Đặng, Ngọc Thúy An Võ, Thị Ngọc Anh Trần, Ngọc Như Bình Trần, Thị Thùy Dung Mai, Thị Đoan Trinh Nguyễn (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
TIỀM NĂNG CỦA DẪN CHẤT KHÁNG VIÊM KHÔNG STEROID TRONG ĐIỀU HÒA ĐƯỜNG HUYẾT Ở ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2
Đái tháo đường típ 2 là bệnh lý rối loạn chuyển hóa phổ biến, đặc trưng bởi tác động qua lại giữa tăng glucose máu và viêm mạn tính. Bài tổng quan được thực hiện theo hình thức tổng quan mô tả, dựa trên phân tích và tổng hợp các tài liệu khoa học liên quan nhằm làm rõ vai trò của viêm trong cơ chế bệnh sinh đái tháo đường cũng như tác động của thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs). Các dữ liệu lâm sàng và tiền lâm sàng cho thấy NSAIDs giảm cytokine tiền viêm, giảm kháng insulin và bảo vệ tế bào beta. Biến đổi cấu trúc NSAIDs nhằm tăng hoạt tính ức chế enzym α-glucosidase được xem là hướng đi mới để cải thiện hiệu quả kiểm soát đường huyết. Những dữ liệu này gợi ý NSAIDs và dẫn chất của NSAIDs có tiềm năng trở thành chiến lược trị liệu kép cho đái tháo đường típ 2. Tuy nhiên, tác dụng phụ trên tim mạch, thận và đường tiêu hóa vẫn là rào cản hạn chế việc sử dụng dài hạn. Vì vậy, cần tập trung nghiên cứu lâm sàng để đánh giá toàn diện hiệu quả và độ an toàn, song song với việc tối ưu hóa cấu trúc của NSAIDs.
Bản quyền (c) 2026 Thanh Trang Nguyễn, Thị Trâm Nguyễn (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
KHẢO SÁT TỶ LỆ NHIỄM HUMAN PAPILLOMA VIRUS NHÓM NGUY CƠ CAO VÀ SO SÁNH VỚI KẾT QUẢ TẾ BÀO HỌC THINPREP PAP TẠI BỆNH VIỆN UNG BƯỚU ĐÀ NẴNG
Đặt vấn đề: Ung thư cổ tử cung là gánh nặng bệnh lý lớn đối với phụ nữ Việt Nam, trong đó nhiễm virus Papilloma người (HPV) nhóm nguy cơ cao là nguyên nhân hàng đầu. Việc đánh giá mối liên quan giữa các kiểu gen HPV và tổn thương tế bào học tại địa phương là cần thiết để tối ưu hóa công tác sàng lọc. Mục tiêu: Xác định tỷ lệ mắc HPV các type nguy cơ cao và kết quả tế bào học tại Bệnh viện Ung bướu Đà Nẵng. Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 1325 hồ sơ phụ nữ (21–74 tuổi) có đồng thời kết quả xét nghiệm định type HPV-DNA và tế bào học ThinPrep Pap tại Bệnh viện Ung bướu Đà Nẵng. Kết quả: Tỷ lệ nhiễm HR - HPV là 15,3%; trong đó nhóm 12 type nguy cơ cao khác chiếm tỷ lệ lớn nhất (67,5%), tiếp theo là HPV type 16 (14,3%) và HPV type 18 (11,3%); đa nhiễm chiếm 6,9%. Tuổi trung bình là 44,33 ± 9,01. Tỷ lệ bất thường tế bào học cổ tử cung là 1,8% (bao gồm ASC-US, LSIL, HSIL và ASC-H). Phụ nữ nhiễm HR – HPV có nguy cơ xuất hiện bất thường tế bào học cao gấp 11,11 lần so với nhóm không nhiễm (OR = 11,11; 95% CI: 4,646–26,569; p < 0,05). Nguy cơ cao nhất ghi nhận ở nhóm nhiễm HPV type 16 (OR = 14,792), tiếp theo là đa nhiễm và nhóm 12 type nguy cơ cao khác (p < 0,05).Kết luận: Tình trạng nhiễm HPV type nguy cơ cao tại Bệnh viện Ung bướu Đà Nẵng ở mức đáng kể, với sự chiếm ưu thế của các type thuộc nhóm 12 type nguy cơ cao khác và HPV type 16. Nghiên cứu khẳng định mối liên quan chặt chẽ giữa tình trạng nhiễm HPV nhóm nguy cơ cao với các tổn thương tế bào học cổ tử cung. Đặc biệt, HPV type 16 và tình trạng đa nhiễm là những yếu tố tiên lượng quan trọng nhất cho các bất thường tế bào học, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc định type HPV trong các chương trình sàng lọc định kỳ
Bản quyền (c) 2026 Ngọc Trang Nguyễn, Thị Minh Hòa Hoàng, Thị Đoan Trinh Nguyễn (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
TIẾP CẬN VÀ QUẢN LÝ BỆNH TIM MẠCH SAU PHẪU THUẬT GHÉP THẬN
Ghép thận là phương pháp điều trị hiệu quả nhất cho bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối, giúp cải thiện rõ rệt chất lượng sống và kéo dài tuổi thọ. Tuy nhiên, bệnh lý tim mạch lại nổi lên như một biến chứng phổ biến và nguy hiểm sau ghép, âm thầm ảnh hưởng đến kết quả điều trị và đe dọa sự sống còn của bệnh nhân. Nguyên nhân của tình trạng này là sự phối hợp giữa các yếu tố nguy cơ truyền thống và các yếu tố đặc thù liên quan đến ghép thận như tác dụng phụ của thuốc ức chế miễn dịch, tình trạng viêm mạn tính và rối loạn chuyển hóa. Bài viết này cung cấp cái nhìn tổng quan về chiến lược tiếp cận và quản lý bệnh tim mạch sau ghép thận nhằm tối ưu hóa tiên lượng cho bệnh nhân.
Bản quyền (c) 2026 Văn Huệ Phạm, Thị Hằng Nguyễn, Văn Quý Huỳnh, Đức Kim Tuyến Cao, Tất Dũng Nguyễn (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
KIẾN THỨC VỀ KHÁNG SINH VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT Y - DƯỢC ĐÀ NẴNG
Đặt vấn đề: Kháng kháng sinh là mối đe dọa đối với sức khỏe và an toàn cộng đồng trên toàn cầu. Sinh viên khối ngành sức khỏe sẽ trở thành những người chịu trách nhiệm quản lý thuốc và giáo dục sức khỏe cho người bệnh trong tương lai. Việc nâng cao kiến thức về kháng sinh cho sinh viên là chìa khóa giúp giảm thiểu tình trạng kháng kháng sinh. Mục tiêu: Mô tả kiến thức về kháng sinh và xác định các yếu tố liên quan của sinh viên trường Đại học Kỹ thuật Y – Dược Đà Nẵng. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 306 sinh viên Y đa khoa, Dược học, Điều dưỡng của trường Đại học Kỹ thuật Y – Dược Đà Nẵng. Kết quả: Tỷ lệ sinh viên có kiến thức về kháng sinh đạt mức tốt là 50,65%. Có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa ngành học, năm học, điểm tích lũy và sử dụng thuốc theo đơn với kiến thức về kháng sinh (p<0,05). Kết luận: Phần lớn sinh viên có kiến thức về kháng sinh với tỷ lệ mức tốt. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc đào tạo có tác động tích cực đến kiến thức về kháng sinh của sinh viên. Cần xây dựng và tích hợp chương trình đào tạo phù hợp để nâng cao kiến thức về kháng sinh cho sinh viên.
Bản quyền (c) 2026 Thị Kim Cúc Đoàn, Thị Trang Lê, Thị Hồng Thắm Lê (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ PHỤC HỒI CHỨC NĂNG ĐAU THẮT LƯNG MẠN TÍNH Ở NGƯỜI CAO TUỔI
Mục tiêu: Nghiên cứu nhằm đánh giá kết quả điều trị phục hồi chức năng (PHCN) đau thắt lưng mạn tính (ĐTLMT) do nguyên nhân cơ học ở người cao tuổi và khảo sát một số yếu tố liên quan. Phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang, tiến cứu, chọn mẫu thuận tiện trên 95 người bệnh (NB) từ 60 tuổi trở lên được chẩn đoán ĐTLMT, điều trị tại Bệnh viện Chỉnh hình và PHCN Đà Nẵng từ tháng 11/2023 đến 03/2024. Phác đồ can thiệp 2 tuần bao gồm: Điện xung, siêu âm, paraffin, bài tập Williams và giáo dục sức khỏe. Các chỉ số được đánh giá trước và sau điều trị: Mức độ đau (NRS: Numeric Rating Scale), tầm vận động (Schober Index) và khuyết tật chức năng (ODI: Oswestry Disability Index). Kết quả: Sau 2 tuần điều trị, mức độ đau trung bình (NRS) giảm có ý nghĩa thống kê từ 6,65 <!-- [if gte msEquation 12]><m:oMath><m:r><m:rPr><m:scr m:val="roman"/><m:sty m:val="p"/></m:rPr>± </m:r></m:oMath><![endif]--> 1,16 xuống 2,86<!-- [if gte msEquation 12]><m:oMath><m:r><m:rPr><m:scr m:val="roman"/><m:sty m:val="p"/></m:rPr> ± </m:r></m:oMath><![endif]--> 1,31 (p<0,001); độ giãn cột sống thắt lưng (Schober) cải thiện từ 2,15 <!-- [if gte msEquation 12]><m:oMath><m:r><m:rPr><m:scr m:val="roman"/><m:sty m:val="p"/></m:rPr>±</m:r></m:oMath><![endif]--> 0,79 cm lên 3,46 <!-- [if gte msEquation 12]><m:oMath><m:r><m:rPr><m:scr m:val="roman"/><m:sty m:val="p"/></m:rPr>±</m:r></m:oMath><![endif]--> 0,67 cm (p<0,001); chỉ số khuyết tật chức năng (ODI) giảm từ 55,5% xuống 27,1% (p<0.001). Kết quả điều trị chung đạt mức tốt và khá chiếm 80%. Có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa kết quả điều trị với giới tính, nhóm tuổi và nghề nghiệp (p<0,05). Kết luận: Chương trình PHCN đa phương thức có kết quả khả quan trong việc giảm đau, cải thiện tầm vận động và chức năng sinh hoạt cho người cao tuổi mắc ĐTLMT.
Bản quyền (c) 2026 Thị Huệ Trần, Hoài Trung Nguyễn, Kiều Trang Dương (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
TRÀN DỊCH DƯỠNG TRẤP DO TỔN THƯƠNG ỐNG NGỰC SAU PHẪU THUẬT NỘI SOI CẮT THỰC QUẢN
Rò dưỡng trấp là một biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng sau phẫu thuật cắt thực quản, có thể dẫn đến suy hô hấp, rối loạn dinh dưỡng và kéo dài thời gian điều trị nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Chúng tôi báo cáo trường hợp bệnh nhân nam 67 tuổi, được chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào gai 1/3 giữa thực quản (cT4N0M0), đã điều trị hóa xạ trị tân bổ trợ và được phẫu thuật nội soi ngực - bụng cắt thực quản. Sau phẫu thuật, bệnh nhân xuất hiện tràn dịch màng phổi hai bên tái lập nhanh kèm suy hô hấp và viêm phổi. Bệnh nhân được điều trị bảo tồn bằng chọc hút dịch màng phổi nhiều lần, nuôi dưỡng tĩnh mạch kết hợp chế độ dinh dưỡng giàu triglyceride chuỗi trung bình qua đường hỗng tràng. Do tình trạng suy hô hấp, việc chụp cộng hưởng từ hệ bạch mạch bị trì hoãn. Chụp cộng hưởng từ bạch mạch ở giai đoạn muộn xác định rò ống ngực ngang mức T4-T5, kèm hình thành ổ tụ dưỡng trấp trung thất. Tình trạng rò dưỡng trấp sau đó tự giới hạn và không cần can thiệp hệ bạch mạch. Bệnh nhân cải thiện dần và được xuất viện vào ngày hậu phẫu thứ 58, mặc dù diễn tiến hậu phẫu phức tạp. Ca bệnh cho thấy vai trò quan trọng của việc nhận biết sớm rò dưỡng trấp sau phẫu thuật cắt thực quản, lựa chọn thời điểm phù hợp để chẩn đoán hình ảnh hệ bạch mạch và cân nhắc chiến lược điều trị bảo tồn hoặc can thiệp, nhằm hạn chế biến chứng và cải thiện kết quả điều trị.
Bản quyền (c) 2025 The authors https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
NGHIÊN CỨU TÌNH TRẠNG VIÊM NHIỄM ĐƯỜNG SINH DỤC DƯỚI VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở PHỤ NỮ MÃN KINH THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
Mục tiêu: Xác định tỷ lệ viêm nhiễm đường sinh dục dưới ở phụ nữ mãn kinh thành phố Đà Nẵng và tìm hiểu một số yếu tố liên quan với viêm nhiễm đường sinh dục dưới ở đối tượng nghiên cứu trên. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 850 phụ nữ đã mãn kinh tự nhiên được phỏng vấn và thăm khám tại 17 Trạm Y tế thuộc 17 phường của thành phố Đà Nẵng trong thời gian từ tháng 8 đến tháng 10 năm 2023. Nghiên cứu được tiến hành thông qua bộ câu hỏi phỏng vấn dành cho mỗi đối tượng nghiên cứu, khám phụ khoa, đo pH âm đạo và xét nghiệm vi sinh dịch âm đạo nhằm xác định tỷ lệ viêm nhiễm âm đạo và tìm hiểu một số yếu tố liên quan theo phương pháp chọn mẫu chùm nhiều giai đoạn. Kết quả: Tỷ lệ viêm đường sinh dục dưới ở phụ nữ mãn kinh là 27,1% trong đó viêm do vi khuẩn là 19,1%; viêm do nấm Candida là 8,0%. Có mối liên quan giữa nhóm tuổi và thời gian mãn kinh với tác nhân viêm nhiễm đường sinh dục dưới (p < 0,05). Kết luận: Tỷ lệ viêm đường sinh dục dưới ở phụ nữ mãn kinh chiếm tỷ lệ tương đối cao, cần có nhu cầu can thiệp để cải thiện chất lượng sống cho phụ nữ ở độ tuổi này.
TUÂN THỦ DINH DƯỠNG VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở NGƯỜI BỆNH SUY THẬN MẠN TẠI BỆNH VIỆN C ĐÀ NẴNG
Mục tiêu: Mô tả thực trạng tuân thủ dinh dưỡng ở người bệnh suy thận mạn đang điều trị tại Bệnh viện C Đà Nẵng và một số yếu tố liên quan. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được tiến hành từ tháng 10/2024 đến tháng 04/2025. Công cụ khảo sát là bộ công cụ tự điền. Việc tuân thủ dinh dưỡng được đánh giá bằng Bảng câu hỏi về Hành vi Tuân thủ điều trị thận (The Renal Adherence Behavior Questionnaire) của tác giả Helena Rushe and Hannah M. McGee. Kiến thức của người bệnh sử dụng bộ công cụ Đánh giá Kiến thức về bệnh suy thận mạn (Assessment of Knowledge about Chronic Kidney Disease) được phát triển bởi tác giả Mansour A. Mah và cộng sự. Thống kê mô tả, phép kiểm Mann-Whitney, Kruskal-Wallis test và tương quan Spearman được sử dụng để phân tích số liệu với mức ý nghĩa p<0,05. Kết quả: Điểm trung bình của sự tuân thủ dinh dưỡng của người bệnh suy thận mạn là 3,30±0,35 (1 - 5) và đạt mức độ vừa phải. Có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa sự tuân thủ dinh dưỡng với giới tính, trình độ học vấn, giai đoạn bệnh và được nhân viên y tế tư vấn về chế độ dinh dưỡng (p<0,05). Có mối tương quan thuận giữa sự tuân thủ dinh dưỡng với kiến thức về bệnh suy thận mạn (r=0,644, p<0,05). Kết luận: Thực trạng tuân thủ dinh dưỡng ở người bệnh suy thận mạn đạt mức độ vừa phải. Có mối tương quan giữa kiến thức về bệnh với sự tuân thủ dinh dưỡng. Kết quả trên nhấn mạnh vai trò then chốt của điều dưỡng trong công tác giáo dục sức khỏe và tư vấn dinh dưỡng.
NGHIÊN CỨU TỐI ƯU HÓA CÔNG THỨC VÀ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG KEM BÔI DA CHỨA CHIẾT XUẤT CAM THẢO (GLYCYRRHIZA URALENSIS) KẾT HỢP GLUTATHION VÀ NIACINAMID
Mục tiêu: Nghiên cứu xây dựng công thức tối ưu, bào chế kem bôi da từ cao chiết Cam thảo (G. uralensis) kết hợp glutathion, niacinamid; đánh giá các chỉ tiêu chất lượng kem thành phẩm. Phương pháp nghiên cứu: Cao chiết Cam thảo được điều chế bằng phương pháp ngâm lạnh với ethanol 70%. Công thức kem bôi được xây dựng và tối ưu hóa bằng phương pháp thiết kế thí nghiệm (DoE) sử dụng các phần mềm Modde 8.0, InForm 3.1. Kem thành phẩm được đánh giá các chỉ tiêu chất lượng: cảm quan, độ đồng nhất, pH, độ ổn định, độ dàn mỏng, độ xuyên sâu, thử nghiệm đông lạnh - rã đông, hàm lượng polyphenol tổng (TPC), flavonoid tổng (TFC). Kết quả: Công thức kem tối ưu bao gồm: Cao chiết Cam thảo 5%, Glutathion 2%, Niacinamid 2%, Glycerin 6,81%, Tween 80 9,12%, Lanolin 6,27%, Sunfol cow 40 17,18%, và Simugel SMS 88 3,49%. Kem thành phẩm đạt các tiêu chí chất lượng, mịn, đồng nhất, có pH 5,71, ổn định và vượt qua 12 chu kỳ đông lạnh - rã đông; Hàm lượng TPC là 3,0246 ± 0,1241 mgGA/g và TFC là 1,1482 ± 0,0050mgQE/100 mg. Kết luận: Nghiên cứu đã xây dựng và tối ưu hóa công thức kem bôi da chứa cao chiết Cam thảo, glutathion và niacinamid đạt được các tiêu chuẩn chất lượng theo mục tiêu đã đề ra theo hướng ứng dụng trong mỹ phẩm.
KHẢO SÁT SỰ THAY ĐỔI SỐ LƯỢNG BẠCH CẦU VỚI MỨC ĐỘ NẶNG Ở NGƯỜI BỆNH COVID-19 TẠI BỆNH VIỆN PHỔI ĐÀ NẴNG
Đặt vấn đề: Thay đổi số lượng bạch cầu (WBC) là biểu hiện thường gặp ở bệnh nhân COVID-19 và có thể phản ánh đáp ứng miễn dịch cũng như mức độ nặng. Tại Việt Nam, bằng chứng về vấn đề này còn hạn chế. Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang hồi cứu trên 206 bệnh nhân COVID-19 nhập viện tại Bệnh viện Phổi Đà Nẵng từ 9/2021-4/2022. Thu thập dữ liệu lâm sàng, bệnh nền, huyết áp và chỉ số huyết học. Sử dụng phép Chi-square và ROC để phân tích. Kết quả: Tuổi trung bình bệnh nhân là 66,7 ± 18,8; nhóm ≥ 60 tuổi chiếm 62,1%. Bệnh nền phổ biến gồm tăng huyết áp (47,6%) và đái tháo đường (31,1%). Tăng bạch cầu gặp ở 37,4%, giảm bạch cầu chiếm 7,3%. Bạch cầu tăng liên quan rõ rệt với nhóm nặng và nguy kịch (p<0,001). Phân tích ROC cho thấy điểm cắt ≤ 8,2x109/L phân biệt được không triệu chứng và mức độ nghiêm trọng với AUC = 0,614; p = 0,166. Kết luận: Tăng bạch cầu thường gặp ở bệnh nhân COVID-19 nặng và có giá trị hỗ trợ tiên lượng.
KHẢO SÁT RỐI LOẠN ĐÔNG MÁU VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở NGƯỜI BỆNH UNG THƯ PHỔI TẠI BỆNH VIỆN UNG BƯỚU ĐÀ NẴNG
Đặt vấn đề: Ung thư phổi là loại ung thư khởi phát từ phổi hay còn được gọi là khối u ác tính ở đường hô hấp, có hai loại chính: ung thư phổi không tế bào nhỏ (chiếm 80 - 85% tổng số trường hợp mắc bệnh, ung thư phổi tế bào nhỏ chiếm khoảng 15 - 20% các trường hợp, loại này ác tính hơn). Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tử vong ở ung thư phổi trong đó việc rối loạn đông cầm máu làm tăng đông máu và nguy cơ huyết khối là những nguyên nhân hàng đầu trong ung thư phổi . Vì vậy, chúng tôi tiến hành khảo sát “Rối loạn đông máu và một số yếu tố liên quan ở người bệnh ung thư phổi tại Bệnh viện Ung Bướu Đà Nẵng” nhằm cung cấp thông tin về rối loạn các chỉ số đông cầm máu và các yếu tố liên quan để giúp các bác sĩ lâm sàng có thêm kênh thông tin bổ ích trong quá trình chẩn đoán và điều trị bệnh. Mục tiêu: (1) Xác định giá trị các chỉ số đông máu: số lượng tiểu cầu (SLTC), APTT, PT, Fibrinogen ở người bệnh bị ung thư phổi. (2) Tìm hiểu một số yếu tố liên quan đến sự rối loạn các chỉ số đông máu ở người bệnh bị ung thư phổi. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu được thực hiện trên 93 người bệnh được chẩn đoán xác định ung thư phổi nhập viện điều trị tại bệnh viện Ung Bướu Đà Nẵng. Kết quả: SLTC trung bình: 300,33 ± 137,42 G/L; (7,5% giảm và 18,3% tăng: SLTC); APTT trung bình: 26,22 ± 4,01 giây (1,1% giảm và 3,2 % tăng: APTT), PT trung bình: 11,91 ± 3,3 giây ( 6,5% người bệnh tăng chỉ số PT). Fibrinogen trung bình 4,19 ± 1,2 g/l (có 57% tăng nồng độ fibrinogen). Fibrinogen ở nhóm người mắc bệnh giai đoạn I - III thấp hơn so với giai đoạn IV là: 3,59 ± 1,04 g/l so với 4,45 ± 1,17 (p<0,05). Không có mối liên quan giữa chỉ số đông máu với tuổi, giới của người bị ung thư phổi.
THỰC TRẠNG MANG HBsAg VÀ YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở PHỤ NỮ MANG THAI TẠI TRUNG TÂM Y TẾ KHU VỰC CẨM LỆ, ĐÀ NẴNG
Mục tiêu: Xác định tỷ lệ mang HBsAg và các yếu tố liên quan ở phụ nữ mang thai tại Trung tâm Y tế khu vực Cẩm Lệ (Đà Nẵng). Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được tiến hành trên 500 phụ nữ mang thai đến khám và sinh tại Khoa Sản, Trung tâm Y tế khu vực Cẩm Lệ từ tháng 4 đến tháng 07 năm 2025. Xét nghiệm HBsAg được thực hiện bằng test nhanh Determine HBsAg. Dữ liệu được thu thập qua phỏng vấn trực tiếp và hồ sơ bệnh án; phân tích bằng SPSS với thống kê mô tả và kiểm định Chi-square, mức ý nghĩa p<0,05. Kết quả: Tỷ lệ HBsAg(+) ở phụ nữ mang thai là 4,0%. Tình trạng HBsAg(+) có liên quan có ý nghĩa thống kê với nhóm tuổi (OR = 2,49; p = 0,049), tiền sử bản thân mắc viêm gan B (OR = 7,14; p = 0,001) và tiền sử gia đình có người nhiễm HBV (p = 0,001). Không ghi nhận mối liên quan giữa HBsAg(+) với trình độ học vấn, dân tộc, tiền sử tiêm chủng hay số lần mang thai (p>0,05). Kết luận: Tỷ lệ mang HBsAg ở phụ nữ mang thai tại Trung tâm Y tế khu vực Cẩm Lệ ở mức thấp. Tuy nhiên, các yếu tố dịch tễ như tuổi, tiền sử bản thân và gia đình mắc viêm gan B có ý nghĩa quan trọng trong dự báo nguy cơ nhiễm. Sàng lọc HBsAg trong thai kỳ vẫn cần được duy trì để dự phòng lây truyền từ mẹ sang con.
TUÂN THỦ CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA CHUẨN VÀ NHẬN THỨC RÀO CẢN CỦA SINH VIÊN KHỐI NGÀNH SỨC KHỎE
Đại học Kỹ thuật Y - Dược Đà Nẵng. Dữ liệu được thu thập bằng thang đo tuân thủ các biện pháp phòng ngừa chuẩn và bộ câu hỏi rào cản đến tuân thủ các biện pháp phòng ngừa chuẩn. Số liệu được phân tích bằng thống kê mô tả. Kết quả: Tỷ lệ tuân thủ chung đạt 63,3% (điểm trung bình 12,65 ± 3,43), cho thấy mức tuân thủ trung bình. Các hành vi tuân thủ thấp gồm: không đậy nắp kim tiêm sau sử dụng (1,6%), xử lý hộp đựng vật sắc nhọn trước khi đầy (14,1%) và vệ sinh tay với sản phẩm thích hợp (27,2%). Điểm trung bình rào cản là 25,15 ± 9,21; các rào cản thường gặp gồm thiếu trang thiết bị, áp lực thời gian chăm sóc và cảm giác khó chịu khi sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân. Kết luận: Sinh viên tuân thủ các biện pháp phòng ngừa chuẩn ở mức trung bình và còn tồn tại một số thực hành chưa đạt, đặc biệt liên quan đến xử lý kim tiêm và vệ sinh tay. Cần tăng cường đào tạo và giám sát thực hành, đồng thời đảm bảo điều kiện trang thiết bị nhằm giảm rào cản và nâng cao tuân thủ trong thực hành lâm sàng.
CHỈ SỐ TRIGLYCERIDE-GLUCOSE VÀ MỐI LIÊN QUAN VỚI KIỂM SOÁT GLUCOSE MÁU Ở NGƯỜI BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2
Mục tiêu: Xác định chỉ số triglyceride-glucose (TyG) và đánh giá mối liên quan giữa TyG với tình trạng kiểm soát glucose máu ở người bệnh đái tháo đường típ 2. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 226 người bệnh đái tháo đường típ 2 điều trị tại Bệnh viện 199 từ 08/2024 đến 04/2025, chia 2 nhóm gồm kiểm soát glucose máu tốt (HbA1c < 7%) và kiểm soát glucose máu kém (HbA1c ≥ 7%). Thu thập kết quả xét nghiệm và thông tin lâm sàng; TyG được tính theo công thức TyG = Ln[(triglyceride × glucose lúc đói)/2] (mg/dL). Số liệu xử lý bằng SPSS 20.0 và MedCalc 12.5. Kết quả: Tỷ lệ người bệnh kiểm soát glucose máu tốt là 80,1% (n = 181) và kiểm soát kém 19,9% (n = 45). TyG trung bình ở nhóm kiểm soát glucose kém (9,9 ± 0,7) cao hơn có ý nghĩa so với nhóm kiểm soát glucose tốt (9,3 ± 0,7) với p < 0,001. ROC của TyG dự báo kiểm soát kém cho AUC = 0,736 (p < 0,001), điểm cắt tối ưu TyG ≥ 9,2. Người bệnh có TyG ≥ 9,2 có nguy cơ kiểm soát glucose máu kém cao gấp 7,57 lần (OR = 7,57; KTC 95%: 2,86 - 20,06, p < 0,001). TyG ≥ 9,2 liên quan với kiểm soát glucose máu kém theo giới, tuổi, BMI và tăng huyết áp. Hiệu chỉnh các yếu tố nhiễu (giới, tuổi, BMI và tăng huyết áp), chỉ số TyG ≥ 9,2 liên quan với tình trạng kiểm soát glucose máu kém (aOR = 7,77; KTC 95%: 2,86- 21,11, p < 0,001. Kết luận: TyG liên quan độc lập với kiểm soát glucose máu ở người bệnh đái tháo đường típ 2 và có thể sử dụng như chỉ dấu đơn giản để sàng lọc nguy cơ kiểm soát glucose máu kém.
ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ VÀ CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG SAU MỔ THAY KHỚP HÁNG TOÀN PHẦN ĐIỀU TRỊ THOÁI HÓA KHỚP HÁNG TẠI BỆNH VIỆN 199
Đặt vấn đề: Thay khớp háng toàn phần (THKP) là phương pháp hiệu quả cho thoái hóa khớp háng (THKH) giai đoạn cuối. Mục tiêu: Nghiên cứu này đánh giá kết quả lâm sàng, chức năng và chất lượng cuộc sống sau phẫu thuật. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu tiến cứu trên 32 bệnh nhân THKH nặng được phẫu thuật THKP không xi măng qua đường sau bảo tồn cơ hình lê tại Bệnh viện 199. Đánh giá bằng điểm Harris Hip Score (HHS) và bảng câu hỏi SF-36 trước mổ, 3 và 6 tháng sau mổ. Kết quả: Điểm HHS trung bình tăng từ 44,0 lên 90,6 (p<0,001). 93,8% bệnh nhân đạt kết quả tốt/xuất sắc. Chất lượng cuộc sống cải thiện có ý nghĩa trên tất cả các lĩnh vực SF-36. Ghi nhận 1 ca (3,1%) nhiễm trùng vết mổ nông, không có biến chứng lớn. Kết luận: THKP là phẫu thuật an toàn, hiệu quả cao, vừa phục hồi chức năng vừa cải thiện toàn diện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân THKH.
NGUY CƠ TÉ NGÃ Ở NGƯỜI BỆNH TÂM THẦN PHÂN LIỆT TẠI BỆNH VIỆN TÂM THẦN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
Mục tiêu: Xác định nguy cơ té ngã và các yếu tố liên quan ở người bệnh tâm thần phân liệt điều trị nội trú tại Bệnh viện Tâm thần Thành phố Đà Nẵng. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang tiến hành trên 200 người bệnh tâm thần phân liệt nội trú từ tháng 04 đến tháng 09/2025. Thu thập thông tin nhân khẩu học, bệnh lý, tiền sử té ngã và tình trạng sử dụng thuốc; đánh giá nguy cơ té ngã theo thang điểm Johns Hopkins Fall Risk Assessment Tool (JHFRAT). Số liệu được mã hóa và phân tích bằng SPSS, kiểm định Chi bình phương với mức ý nghĩa p<0,05. Kết quả: Điểm trung bình JHFRAT là 5,7 ± 2,3 điểm. Nguy cơ té ngã thấp chiếm 81,5%, trung bình 16,0% và cao 2,5%. Nguy cơ té ngã có liên quan có ý nghĩa thống kê với tuổi ≥60, nữ giới, tiền sử té ngã, tiền sử bệnh lý nội khoa và sử dụng phối hợp nhiều loại thuốc (p<0,05). Các yếu tố khác như thời gian mắc bệnh, số lần điều trị và đặc điểm nhân trắc học không liên quan có ý nghĩa. Kết luận: Người bệnh tâm thần phân liệt nội trú chủ yếu có nguy cơ té ngã thấp, nhưng nhóm tuổi cao, nữ giới, có tiền sử té ngã, mắc bệnh nội khoa và sử dụng đa thuốc cần được theo dõi và can thiệp phòng ngừa tích cực. Thang điểm JHFRAT là công cụ hữu ích để sàng lọc nguy cơ té ngã ở nhóm đối tượng này.
OXY HÓA MÁU QUA MÀNG NGOÀI CƠ THỂ CHO BỆNH NHÂN HEN NGUY KỊCH ĐE DỌA TÍNH MẠNG
Hen phế quản nguy kịch đe dọa tính mạng (NFA) gây thiếu oxy, tăng CO2 và thay đổi trạng thái tinh thần. Bệnh nhân thở ở thể tích phổi cao làm tăng công thở và tải cơ học. Thở máy có thể cần thiết nhưng lại làm trầm trọng thêm tình trạng ứ khí động và tăng áp lực lồng ngực. Tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân thở máy là 8%. ECMO giúp giảm tổn thương phổi do thở máy và tạo thời gian cho viêm phổi cải thiện thường sử dụng trong ARDS. Việc sử dụng ECMO trong hen suyễn nặng chủ yếu được báo cáo qua các trường hợp cá biệt. Chúng tôi báo cáo một bệnh nhân mắc NFA có tình trạng thiếu oxy và tăng CO2 nghiêm trọng không đáp ứng với các phương pháp điều trị thông thường và đã được điều trị thành công bằng ECMO.
CẬP NHẬT VAI TRÒ CỦA INTERLEUKIN-11 TRONG CÁC BỆNH LÝ MẠCH MÁU
Bệnh mạch máu là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong trên toàn thế giới, do vậy nhu cầu cấp bách về việc tìm kiếm các chiến lược điều trị có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh mạch máu là rất cần thiết. Interleukin-11 (IL-11), một cytokin thuộc họ IL-6 đã được chứng minh đóng vai trò then chốt trong các bệnh tự miễn và ung thư. Trong những năm gần đây, đích tác động này đang dần thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu theo hướng tham gia vào sự phát triển của các bệnh mạch máu. Tuy nhiên, chức năng sinh học và cơ chế tác dụng của IL-11 trên các bệnh lý này vẫn chưa được làm rõ. Bài tổng quan này tóm tắt sơ lược về biểu hiện của IL-11, các chức năng sinh học và các con đường tín hiệu liên quan; đồng thời phân tích vai trò của IL-11 trong bệnh động mạch vành, bệnh động mạch chủ, tăng huyết áp, bệnh mạch máu não, và các rối loạn mạch máu khác. Từ đó, định hướng phát triển các phân tử nhỏ ức chế IL-11 như một mục tiêu điều trị tiềm năng có thể mang lại những góc nhìn mới trong điều trị các bệnh mạch máu.
TỶ LỆ HUYẾT THANH HỌC DƯƠNG TÍNH VỚI STRONGYLOIDES STERCORALIS VÀ TOXOCARA SPP. Ở BỆNH NHÂN BỊ NGỨA DA/MỀ ĐAY ĐẾN KHÁM TẠI BỆNH VIỆN DA LIỄU ĐÀ NẴNG
Đặt vấn đề: Nhiễm giun lươn Strongyloides stercoralis và ấu trùng giun đũa chó mèo Toxocara spp. chiếm tỷ lệ khá cao và thay đổi tùy theo vùng miền trong cộng đồng. Ngứa da mạn tính và mày đay mạn tính là các triệu chứng da liễu phổ biến, trong đó có căn nguyên do nhiễm Toxocara và S. stercoralis. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỷ lệ huyết thanh dương tính với Toxocara spp. và S. stercoralis ở bệnh nhân ngứa/mày đay tại Bệnh viện Da Liễu Đà Nẵng; đánh giá mối liên quan với các yếu tố nguy cơ với tình trạng nhiễm hai ký sinh trùng này. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 963 bệnh nhân có triệu chứng ngứa/mày đay từ tháng 02 - 7/2025, loại trừ đồng nhiễm ký sinh trùng khác hoặc bệnh da mạn tính. Xét nghiệm ELISA phát hiện kháng thể, kiểm tra số lượng bạch cầu ưa acid và phỏng vấn hành vi nguy cơ. Kết quả: Tỷ lệ dương tính với Toxocara spp. là 20,66%, S. stercoralis là 1,87%, đồng nhiễm là 1,35%. Yếu tố “không rửa tay trước khi ăn” liên quan chặt chẽ với Toxocara spp. (OR = 3,78; 95%CI: 2,69 - 5,31; p<0,001). Kết luận: Toxocara spp. là nguyên nhân ký sinh trùng ưu thế hơn S. stercoralis tại Đà Nẵng. Cần tăng cường xét nghiệm huyết thanh và giáo dục vệ sinh để phòng ngừa.
KIẾN THỨC VÀ THÁI ĐỘ CỦA NGƯỜI BỆNH VỀ BỆNH VÕNG MẠC ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
Mục tiêu: Mô tả mức độ kiến thức và thái độ của người bệnh về bệnh võng mạc đái tháo đường và xác định các yếu tố liên quan đến kiến thức. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 183 người bệnh đái tháo đường. Dữ liệu được thu thập bằng bộ câu hỏi đã được dịch, hiệu chỉnh và kiểm định độ tin cậy. Kiến thức tốt khi đạt ≥ 5/8 điểm. Thái độ tích cực khi đạt ≥ 3/4 điểm. Phân tích hồi quy logistic nhị phân được sử dụng để xác định các yếu tố liên quan đến kiến thức, với ngưỡng ý nghĩa thống kê p<0,05. Kết quả: Tỷ lệ người bệnh có kiến thức tốt đạt 78,1% và 32,8% có thái độ tích cực. Phân tích hồi quy cho thấy kiến thức tốt có liên quan đến trình độ học vấn từ trung cấp trở lên (OR = 3,64; p = 0,020) và thái độ tích cực (OR = 2,56; p = 0,013). Ngược lại, tuổi cao (OR = 0,97; p = 0,041), nồng độ glucose máu cao (OR = 0,91; p = 0,026) và thời gian mắc đái tháo đường dài hơn (OR = 0,95; p = 0,032) làm giảm khả năng có kiến thức tốt. Giới tính và thời gian phát hiện bệnh võng mạc đái tháo đường không liên quan có ý nghĩa thống kê. Kết luận: Phần lớn người bệnh có kiến thức đạt yêu cầu về bệnh võng mạc đái tháo đường, nhưng thái độ tích cực còn hạn chế. Tuổi, trình độ học vấn, thời gian mắc bệnh đái tháo đường, kiểm soát glucose máu và thái độ là các yếu tố liên quan đến kiến thức của người bệnh. Các chương trình giáo dục sức khỏe cần ưu tiên nhóm người bệnh lớn tuổi và học vấn thấp.